Bộ gõ tiếng Việt cho fcitx5 · lõi viết bằng Rust thuần

Gõ tiếng Việt, đúng từ con chữ.

PinaKey là bộ gõ Telex / VNI / VIQR cho fcitx5 — lõi thuần Rust, một addon C++ mỏng, và trải nghiệm gõ không gạch chân: chữ hiện thẳng như gõ thường.

  • 100% Rust
  • không cgo
  • gõ không gạch chân
Telex gõ vào Tieesng Vieejt
PinaKey hiện ra
Tiếng Việt
$ bash tools/install-fcitx5.sh

Sân chơi

Gõ thử ngay trong trình duyệt

Không cần cài gì cả. Gõ kiểu Telex và xem dấu thanh tự rơi vào chữ — đúng như khi PinaKey chạy trên máy bạn.

Kiểu gõ
Thử các ví dụ:

Vì sao PinaKey

Nhẹ, sạch, và thuần Việt từ trong lõi

Lõi thuần Rust

Toàn bộ lõi xử lý viết bằng Rust an toàn bộ nhớ, không cgo. Chỉ một addon C++ mỏng nối vào fcitx5 qua C-ABI.

ă

Telex · VNI · VIQR

Ba kiểu gõ quen thuộc cùng nhiều biến thể dựng sẵn — kể cả Telex đơn giản (gõ dấu chặt). Biến đổi chính tả được kiểm thử kỹ.

Gõ không gạch chân

Chữ hiện thẳng như gõ thường, không preedit gạch chân. Dùng Surrounding Text với app GTK/Qt, hoặc daemon uinput bơm Backspace ở nơi khác.

Emoji và Unicode

Gõ :tên để tra emoji, :u<hex> để chèn ký tự Unicode bất kỳ. Chọn nhanh bằng số hoặc Enter.

Từ điển và gõ tắt

Từ điển chính tả “giải oan” cho từ mượn (kèm từ điển người dùng), gõ tắt macro, và live-reload khi bạn sửa file — không cần khởi động lại.

Tinh ý theo ngữ cảnh

Tự loại trừ app tiếng Anh (terminal, IDE…), tự bỏ qua ô mật khẩu, và có menu khay đổi kiểu gõ. Kèm giao diện thiết lập đồ họa thuần Rust.

Cài đặt

Dựng cho fcitx5 trong vài bước

Cài các gói -dev của fcitx5 rồi chạy script cài — cargo tự build lõi Rust. Còn lại chỉ vài bước trong fcitx5-configtool.

  1. Mở fcitx5-configtool (hoặc chạy fcitx5-configtool &).
  2. Thêm input method PinaKey (ngôn ngữ Tiếng Việt) — bỏ tick “Only Current Language” nếu chưa thấy.
  3. Nhấn Ctrl + Space để chuyển, rồi gõ thử: vieetj → việt.

Yêu cầu: một bản Linux có fcitx5, Rust ≥ 1.85 và các gói -dev của fcitx5. Hỗ trợ cả Wayland lẫn X11. Đóng gói sẵn (deb/rpm/AUR/Nix) nằm trong thư mục packaging/.

fcitx5 Wayland X11
sudo apt install fcitx5 libfcitx5core-dev libfcitx5utils-dev \
  libfcitx5config-dev fcitx5-modules-dev extra-cmake-modules cmake g++
git clone https://github.com/trananhtung/pinakey && cd pinakey
bash tools/install-fcitx5.sh

Script lo build, ctest, sudo cmake --install và khởi động lại fcitx5 cho bạn.

Francisco de Pina trong tranh khắc cùng Alexandre de Rhodes
Francisco de Pina — trong tranh khắc cùng Alexandre de Rhodes

Về cái tên

Tri ân Francisco de Pina

PinaKey mang tên Francisco de Pina (1585–1625), giáo sĩ Dòng Tên người Bồ Đào Nha — người đầu tiên La-tinh hoá tiếng Việt một cách có hệ thống tại Thanh Chiêm – Hội An.

Ông đặt nền móng cho chữ Quốc Ngữ, thứ chữ mà mọi bàn phím tiếng Việt hôm nay đều gõ, và là thầy dạy tiếng Việt cho Alexandre de Rhodes. Hậu tố “Key” đánh dấu đây là một bộ gõ.

  1. 1585 Pina sinh ra ở Bồ Đào Nha
  2. 1617 Tới Đàng Trong, bắt đầu ghi tiếng Việt bằng chữ La-tinh
  3. Bạn gõ Quốc Ngữ — bằng PinaKey

Sẵn sàng gõ tiếng Việt thật mượt?

Cài trong một dòng. Mở mã nguồn bất cứ lúc nào.